by ocalić Twoją gminę
w trosce o pokolenia
Polska kurczy się i „zwija”. Tak to wygląda z lotu ptaka.
Przede wszystkim jednak proces ten dotyczy konkretnych miejsc, obszarów, małych Ojczyzn czyli gmin.
Do 2050 roku setki polskich gmin mogą stracić ekonomiczny i społeczny sens istnienia. Czy dotyczy to Twojej gminy?
„Polska Wymiera!” „Rodzi się coraz mniej dzieci!” „Za kilkadziesiąt lat Polska będzie liczyła jedynie kilkanaście milionów osób!”
To tylko niektóre krzykliwe nagłówki i tytuły artykułów, które ukazują się coraz częściej w polskich mediach. Wiele wskazuje na to, że będą się ukazywać dalej w kolejnych latach… Każdy kolejny comiesięczny raport GUS przynosi coraz gorsze dane na temat naszej demografii: ekstremalnie niskie wskaźniki dzietności, kurczące się społeczeństwo, czy zmieniająca się na niekorzyść, starzejąca, struktura ludności każą bić na alarm!
Podejmowane już dziś działania zdecydują, w którym kierunku podąży Twoja gmina. Aby przyciągać do siebie osoby zmęczone dużym miastem, które szukają dla siebie czegoś więcej, lub zachęcić młodych dorosłych do powrotu do swojej rodzinnej gminy po studiach w innym mieście, niezbędne jest zaprojektowanie i wdrożenie już dzisiaj konkretnych działań, sprowadzających się w skrócie do tego, by z danej gminy stworzyć najlepsze miejsce do życia dla nich i ich rodzin.
Na poziomie lokalnym nierzadko jest jeszcze gorzej niż średnia Polski.
Pomiędzy 2011 a 2021 rokiem (okres pomiędzy Spisami Powszechnymi) spośród 380 powiatów i miast na prawie powiatu w Polsce jedynie 94 (mniej niż co czwarty) zanotowały wzrost liczby mieszkańców (wg rejestrów GUS), a 286 (ponad trzy czwarte) zanotowało spadek lub stagnację, przy czym w przypadku 116 (31%) spadek wyniósł więcej niż 10%. Biorąc pod uwagę, że obecny jeszcze gdzieniegdzie wzrost liczby ludności dotyczy głównie największych miast i ich “obwarzanków”, a spadki dotyczą reszty Polski, możemy mówić o wyludnianiu się i gwałtownym starzeniu obszarów z dala od dużych miast.
Spadek liczby mieszkańców to obecnie najbardziej krytyczny problem dla samorządów gminnych. Dotyczy on pytań o to, jak utrzymać nie tylko nowo wybudowaną infrastrukturę komunalną, ale także prywatną, z której będzie korzystać coraz mniej ludzi. Mniej ludzi to kurczenie się budżetu gminy, pustoszejące ulice, przedszkola, szkoły, place zabaw, sklepy – a to oznacza brak relacji społecznych oraz spadek poczucia bezpieczeństwa. Jak będzie wyglądał wspomniany budżet gminy, jeśli spadająca liczba mieszkańców spowoduje coraz niższe wpływy z podatku PIT i innych danin publicznych?
Dostrzec światełko w tunelu
W tej niełatwej sytuacji okazuje się, że w ostatnich latach można dostrzec pewne światełko w tunelu. Jak wskazuje wydany w 2023 roku raport Instytutu Pokolenia pt. “Dyskretny urok miast i miasteczek”, w latach 2019–2023 około 250 tysięcy Polaków opuściło Warszawę, Wrocław i Trójmiasto, wybierając życie w mniejszych miastach i wsiach. Takie miejscowości jak Garwolin, Ciechanów czy Grójec notują już nawet 10% mieszkańców pochodzących z dużych miast. Co ważne, są to osoby młode, wykształcone, mobilne zawodowo i finansowo, otwarte na nowe doświadczenia.
Jednakże, nie wszystkie miejsca w Polsce mają taką samą szansę na bycie beneficjentem tych nowych kierunków migracji. Mamy przykłady wielu podobnych miast i gmin, w podobnej odległości od dużych aglomeracji, gdzie – jak wskazują dane – jedne z nich są postrzegane jako atrakcyjne miejsce do przeprowadzki, a inne wręcz przeciwnie.
Stwórz „najlepsze miejsce do życia” dla swoich mieszkańców aby zachęcili innych i budowali rodziny.
Dzisiaj nie wystarczy już tylko stworzyć jakiekolwiek miejsca pracy – dla osób pracujących zdalnie nie ma to znaczenia – i podstawową infrastrukturę. Trzeba odpowiedzieć na zupełnie inne potrzeby, które coraz częściej decydują o tym, czy ludzie chcą w tym konkretnym miejscu żyć i mieszkać. Dobre miejsce do życia to miejsce, gdzie:
- istnieje silna lokalna tożsamość – musi to być miejsce, z którego mieszkańcy są dumni, w którym chce się przebywać, i do którego chce się wracać.
- istnieją silne więzi społeczne – to, co często jest problemem w dużych aglomeracjach, to zbyt duża anonimowość. Osoby wybierające mniejsze miejscowości chcą autentycznych relacji społecznych. Chcą czuć się częścią lokalnej społeczności.
- istnieją podstawy materialne do życia dla całej rodziny – podstawowa infrastruktura, z której mieszkańcy korzystają na co dzień oraz poczucie fizycznego bezpieczeństwa.
- można zadbać o swoje zdrowie – zdrowe, czyste otoczenie oraz możliwość aktywnego spędzania czasu i kontaktu z przyrodą, a gdy jest taka konieczność, mamy łatwy dostęp do opieki zdrowotnej.
- dzieci i dorośli mogą zadbać o dobrą edukację – to ważne zwłaszcza dla osób będących rodzicami. Ważne jest, by dzieci miały szansę na edukację na dobrym poziomie. Jeśli dzieci wybiorą mniejszą miejscowość jako swoje miejsce do życia, to niech to będzie ich wybór, a nie konieczność.
- jest wiele możliwości spędzania wolnego czasu w sposób ciekawy i produktywny.
Czy możemy pomóc? Tak!
Jak to zrobić? Przygotowaliśmy specjalny zestaw potencjalnych działań, które po dostosowaniu do specyfiki danej gminy można w szybki i skuteczny sposób wdrożyć w gminach, chcących pokonać kryzys demograficzny i stać się NAJLEPSZYM MIEJSCEM DO ŻYCIA.
Model ten jednocześnie pomaga usprawniać dotychczasowe sposoby realizacji projektów rozwojowych, optymalizując budżet, a jednocześnie skutecznie realizować jasno zdefiniowane cele. Został on przygotowany przez interdyscyplinarny zespół ekspertów i opiera się na istniejących trendach rozwojowych. Został on również przetestowany i skutecznie wdrożony w ponad 20 gminach w całej Polsce. Wspólnie z Twoim zespołem ludzi zaangażowanych w zarządzanie gminą wypracujemy MAPĘ STRATEGII ROZWOJU DEMOGRAFICZNEGO, która wskaże kierunek, zaproponuje sposoby i możliwości działania, dzięki którym mieszkańcy Twojej gminy – zarówno obecni, jak i przyszli – nie będą mieli wątpliwości, że…
…Twoja gmina to NAJLEPSZE MIEJSCE DO ŻYCIA!
Chcesz dowiedzieć się więcej? Zapraszamy do kontaktu: dirok@instytutpokolenia.org
